Kategori: Makaleler

Aldatmak En Son Kaçıncı Bölüm Oynadı? Felsefi Bir İnceleme Giriş: İnsanlık Durumuna Dair Düşünceler Bir gün bir arkadaşım bana şöyle demişti: “Herkes bir gün aldatılmak zorunda kalır, ya da aldatan olur.” Bu sözü duyduğumda, zihnimde bir an için zaman durdu. Ne anlama geliyordu bu? Gerçekten de mi? Aldatmak, insanların yaşadığı ortak bir deneyim midir, yoksa bu sadece toplumsal bir kurgudan ibaret midir? Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi kavramlar, yaşadığımız her olayın derinliklerine inmeye çalışırken karşımıza çıkar. Aldatma ve onun etkileri üzerine düşünüldüğünde, bu konular hiç olmadığı kadar anlam kazanır. Peki, bizler “aldatma” gibi temel insani deneyimleri neden bu kadar…

Aralıklı Oruçta Ne Zaman Kilo Kaybı Başlar? Kayseri’nin soğuk sabahlarından birinde, ilk kez aralıklı oruca başlama kararı almıştım. Erken saatlerde kahvemi yudumlarken, gözlerimdeki yorgunluk ve bedenimdeki şişkinlik hissi beni hep rahatsız ediyordu. O an, değişim isteğiyle dolup taşan bir insan olarak, bir şeyler yapmak gerekiyordu. Ama ne? Daha önce duyduğum, okuduğum ve konuştuğum her şey “aralıklı oruç” hakkında fazlasıyla ilgi çekiciydi. Kulağa ne kadar basit gelse de, içimde hep bir soru vardı: Aralıklı oruçta ne zaman kilo kaybı başlar? Acaba bir hafta sonra mı, yoksa bir ay sonra mı? Merak ediyordum. İlk Günün Zorluğu İlk gün, açıkçası pek de kolay…

Abkant Tezgahı Nedir? Kültürel Bir Perspektiften Anlatım Dünyanın dört bir yanındaki kültürler, kendilerini şekillendiren araçları ve teknikleri, günlük yaşamın bir parçası haline getirirler. Bir nesnenin veya aracın kültürel anlamı, sadece onun işleviyle sınırlı kalmaz; aynı zamanda, insan ilişkileri, kimlikler, değerler ve toplumsal yapılarla da sıkı bir bağ kurar. Abkant tezgahı, metal şekillendirme ve işleme sanayisinde yaygın olarak kullanılan bir alet olsa da, bu basit teknik aracın ötesinde bir anlam taşıdığını görmek mümkündür. Birçok kültürün inşa ettiği toplumların gelişiminde, kullanılan araçlar da birer kimlik simgesine dönüşebilir. Bu yazıda, abkant tezgahının ne olduğuna dair teknik bir açıklamadan çok, kültürler arası bakış açılarıyla…

Sağlıklı Bir Rutin Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Toplumsal Düzenin Köklerinde Sağlık Hayatımızın her anı, belirli alışkanlıklar ve rutinler ile şekillenir. Ancak bu rutinler yalnızca bireysel tercihler değildir; onları belirleyen daha geniş toplumsal yapılar ve güç ilişkileri vardır. Sağlıklı bir rutin deyimi, yalnızca fiziksel sağlığı değil, aynı zamanda sosyal yapının birey üzerindeki etkisini de kapsar. Sadece bir birey olarak değil, toplumsal bir varlık olarak da sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için belirli kurallar ve normlarla uyum içinde olmalıyız. Bu uyum, devletin, kurumların ve ideolojilerin bireylere dayattığı yapılarla belirlenir. Ancak, bu dayatmalar ne kadar sağlıklıdır ve bireylerin özgürlüğünü ne kadar…

İlmi Ledün Nasıl Elde Edilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Giriş: İlmi Ledün ve Toplumsal Anlamı İlmi Ledün, İslam kültüründe, Allah’tan özel olarak verilen derin bilgi ve hikmet olarak kabul edilen bir kavramdır. Bu ilim, genellikle sadece seçilmiş kişilere, daha doğru bir deyişle ruhsal olarak olgunlaşmış ve içsel dünyasını doğru bir şekilde anlamış insanlara bahşedildiği düşünülür. Ancak İlmi Ledün’ün sadece bir bilgi edinme süreci olmadığını, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle de ilişkili olduğunu göz önünde bulundurmak gerekiyor. Kadınların ve erkeklerin bu ilme nasıl yaklaşacakları, toplumsal yapıları ve düşünsel farklılıklarıyla şekillenebilir. Kadınlar, bu tür…

Neden Dil Öğrenmeliyiz? Farklı Açıların Derinlikli İncelenmesi Konya’nın sakin bir akşamında, ofiste çalışırken kafamda sürekli bir şeyler dönüp duruyor. Bir yandan mühendislik, diğer yandan sosyal bilimlerle ilgili düşüncelerim arasında gidip geliyorum. Bugün kafama takılan bir soruyu sana da sormak istiyorum: Neden dil öğrenmeliyiz? Bazen analitik açıdan bakıyorum, bazen de duygusal bir yanım bu konuya farklı yaklaşıyor. Gel, bu soruya birlikte farklı açılardan bakalım, belki hepimizin içinde gizli bir dil öğrenme arzusunun farklı sebeplerini keşfederiz. İçimdeki Mühendis: Dil Öğrenmek Zihni Güçlendirir İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Dil öğrenmek, beyin için mükemmel bir egzersizdir!” Biliyorsun, mühendislik eğitimi aldığım için, beynin nasıl çalıştığına…

Maddelemek Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış “Maddelemek” kelimesi, belki de çoğumuz için ilk etapta oldukça basit bir anlam taşır; bir liste yapmayı, bir konuyu madde madde sıralamayı ima eder. Ancak, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi derin konularla bağlantılı olarak kullanıldığında, bu kelimenin anlamı çok daha fazla şey ifade etmeye başlar. Her şeyin bir araya geldiği noktada, maddelemek sadece kelimeleri sıralamakla sınırlı değildir. Aksine, toplumun belirli gruplarını, cinsiyetleri ve kimlikleri “kategorilere ayırmak” ve bunun sonuçları üzerinde düşünmek, aslında çok daha önemli bir konuya işaret eder. Maddelemek, kimi zaman bir insanı ya da bir durumu…

Artan Sıra Ne Demek? Matematiksel ve Duygusal Bir Bakış Açısı Artan Sıra: Matematiksel Tanımı Matematiksel açıdan “artan sıra” dediğimizde, bu terim genellikle bir dizinin veya bir sayılar kümesinin sıralı bir şekilde arttığını ifade eder. Yani, her bir terim, bir önceki terimden daha büyüktür. Mesela, ( 1, 2, 3, 4, \dots ) gibi ardışık sayılar artan sıraya örnektir. İçimdeki mühendis bana burada der ki: “Bu çok basit bir şey! İşte sıralama, işte düzen, işte matematiksel kurallar.” Ve gerçekten de, bu tür sıradan bir artış, matematiksel bir yapının nasıl işler şekilde organize olduğunu gösteriyor. Bir dizinin artan olması demek, ardışık öğeler arasında…

Osmanlı’da Kaç Akıncı Vardı? – Bir Edebiyatçı Perspektifinden Tarih ve Kahramanlık Kelimelerin gücü büyüktür; onlar sadece anlam taşımaz, aynı zamanda dönüştürür, şekillendirir ve bazen tarihleri yeniden yazdırır. Bir anlatının içine girdiğinizde, sadece bilgiye ulaşmazsınız, aynı zamanda bir dönemin ruhunu, bir toplumun kimliğini, bir kahramanın içsel çatışmalarını keşfedersiniz. Osmanlı İmparatorluğu’nun erken döneminde “akıncılar” kelimesi, sadece bir askeri sınıfı değil, aynı zamanda bir kahramanlık anlayışını, bir ideali ve bir kültürün bekçiliğini temsil etmiştir. Peki, Osmanlı’da kaç akıncı vardı? Bu soruyu sorarken, sadece bir sayıyı değil, akıncıların edebi dünyadaki yerini ve onlara dair yaratılan imgeleri de sorgulamamız gerekir. Çünkü akıncılar, sadece savaşçı değillerdi;…

Cibali Karakolu Hangi Ülkenin? Bir Şehir, Bir Anı Kayseri’de geçen bir yaz akşamı, evde oturmuş, eski bir harita üzerinde dolaşan parmaklarımın arasında kayboluyordum. O sırada aklıma, yıllar önce okuduğum bir hikaye geldi. Hikayede, İstanbul’un kenar mahallelerinden birinde bulunan Cibali Karakolu’ndan bahsediliyordu. O an, bu eski karakolun adını düşünürken içimde bir hüzün ve merak belirdi. “Cibali Karakolu hangi ülkenin?” diye sordum kendi kendime. O günden sonra, Cibali Karakolu’nu keşfetmeye yönelik içimde bir istek doğdu. Ama bunu yaparken, sadece bir tarihi yerin ötesinde bir anlam aradım. Gerçekten anlamlı bir keşif olacak mıydı? Bunu bilmek istedim. İstanbul’a Bir Yolculuk Bir hafta sonra, Kayseri’den…