Kategori: Makaleler

Türkiye Hangi Ülkenin Devamı? Küresel ve Yerel Bir Bakış Bursa’dan merhaba! Bugün oldukça derin ama bir o kadar da kafa karıştırıcı bir soruyu ele alacağım: Türkiye hangi ülkenin devamı? Bu soruyu, hem yerel açıdan hem de küresel bir perspektiften ele alacağım. Çünkü bu, sadece coğrafi ya da tarihsel bir soru değil, aslında bir kültür, bir kimlik meselesi. Haydi gelin, hem geçmişe hem de günümüze bakarak, bu soruya birkaç farklı açıdan bakalım. Yerel Perspektiften: Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne İlk olarak Türkiye’yi anlamak için geçmişimize, özellikle Osmanlı İmparatorluğu’na göz atmak önemli. Bugün Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı İmparatorluğu’nun mirası üzerinde kurulmuş bir ülke. Ama işin…

Sosyal Biliş Nedir Psikolojide? Psikolojinin farklı alanları içinde, sosyal biliş kavramı, insan davranışlarını anlamamızda önemli bir yere sahiptir. Bir araştırmacı olarak, sosyal bilişin karmaşıklığını çözmek her zaman ilgi çekici olmuştur. Peki, sosyal biliş nedir ve nasıl işler? Kafamızda canlanan ilk şey ne olabilir? İnsanların birbirleriyle etkileşimde bulunurken nasıl düşündüğünü anlamak… Kısacası, başkalarının ne düşündüğünü, hissettiğini ve niyetlerini anlamamıza yardımcı olan zihinsel süreçlerin toplamı, işte sosyal biliş tam olarak budur. Sosyal Bilişin Temelleri Sosyal biliş, aslında çok basit bir şekilde “başkalarını anlama ve onlara göre tepki verme” olarak açıklanabilir. Bir düşünün: Bir arkadaşınız size bir şey söylüyor ve onun söylediklerinden sadece…

Saç Kaşıntısı ve Kepeğe Ne İyi Gelir? Kayseri’nin soğuk rüzgarlarında, sabahları uyanmak bir başka zor oluyor. Sonbaharın sonlarına doğru, hava soğudukça cildim de kuruyor, saçlarım da zaman zaman beni çileden çıkaracak kadar kaşınmaya başlıyor. Aslında sadece kaşıntı değil, bir de kepek sorunuyla mücadele ediyorum. O küçük beyaz tanecikler her sabah omuzlarımda. “Neden ben?” diye düşünmeden edemiyorum bazen. Saçımda bir gün boyunca yaşadığım o rahatsızlık, günün geri kalanını da etkiliyor. Kafamın içinde sürekli dönen düşünceler arasında, “Saç kaşıntısı ve kepeğe ne iyi gelir?” sorusu sürekli aklımda. İçimdeki duygusal taraf, bu kadar basit bir sorunun bile beni bu kadar etkilemesini anlamıyor. Ama…

Kirli Duvara Boya Yapılır Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İstanbul’un kalabalık sokaklarında, her gün birçok farklı insanla karşılaşıyoruz. Herkesin bir hikayesi var, ama bazen sadece dışarıdan bakarak birini yargılamak çok kolay oluyor. Mesela, kirli bir duvar gördüğümüzde, çoğumuz onun üzerine yeni bir boya yapılabilir mi diye düşünürüz. Ama ya toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından bakarsak? Kirli duvara boya yapılır mı sorusu, aslında daha derin bir toplumsal soruya işaret ediyor: Toplumun kenarına itilmiş gruplara, kirli duvarlara benzer bir şekilde yaklaşmak mı doğru, yoksa onları yeniden şekillendirip onlara değer vermek mi? Kirli Duvar ve Toplumsal Cinsiyet İçimdeki…

Esareten Ne Demek? Farklı Bakış Açılarıyla Derinlemesine Bir İnceleme Esaret, hem tarihi hem de güncel yaşamda önemli bir yer tutan, oldukça derin ve anlam yüklü bir kelimedir. Konya’da yaşayan, 26 yaşında bir mühendis olarak, hem bilimsel hem de insani bakış açılarıyla bu kavramı incelemeye çalışıyorum. “Esareten ne demek?” sorusu, bende sürekli bir içsel çatışma yaratıyor. Bir yanda mühendislik zihniyetiyle analitik bir şekilde yaklaşmak isterken, diğer yanda insan tarafım, duygusal bir yanıt arıyor. Peki, bu iki farklı bakış açısıyla esaretin ne anlama geldiğini nasıl değerlendirebiliriz? Mühendislik Perspektifinden Esaret İçimdeki mühendis, esaret kavramını bir tür engel veya sınırlama olarak değerlendiriyor. Bir problem…

Duygu ve Düşüncelerin Farklı Olma Durumuna Ne Denir? Hepimiz zaman zaman kendimizi, iç dünyamızdaki duygu ve düşüncelerin çelişkili olduğu bir durumda bulmuşuzdur. Örneğin, sevdiğimiz bir arkadaşımız bizi kırdığında, ona karşı kızgın hissedip ama aynı zamanda üzülmek gibi… Ya da, çok sevdiğimiz bir işte mutlu olmamız gerekirken, içsel olarak bir huzursuzluk hissetmek gibi… İşte bu tür durumların adı, psikolojide “bilişsel uyumsuzluk” veya “cognitive dissonance” olarak bilinir. Hadi bu konuyu biraz daha derinlemesine inceleyelim. Çelişkili Duygu ve Düşünceler: Bilişsel Uyumsuzluk Nedir? Bilişsel uyumsuzluk, aslında bir çatışma durumudur. Duygularımızla düşüncelerimiz, ya da inançlarımız, birbirleriyle çelişkili olduğunda, bu durum hem zihinsel hem de duygusal…

Fonlarda “T1” Ne Demek? Takas Sistemlerinden Bir Pencere Giriş: Neden “T1” Önemli? Yatırım fonlarına adım attığınızda, karşılaşabileceğiniz en kafa karıştırıcı kavramlardan biri “T1” ifadesidir. Bu ifade, para ya da fon paylarının hesaba geçme zamanını belirler. Yatırım dünyasında “ne zaman parama kavuşurum?”, “satıştan sonra para ne zaman kullanılabilir hâle gelir?” gibi soruların cevabı büyük ölçüde bu kısaltmayla ilgilidir. Bu yazıda, “T1” teriminin ne anlama geldiğini, tarihsel arka planını, günümüzdeki kullanım ve düzenlemelerini sade bir dille ele alacağız. “T1” Ne Anlama Geliyor? Finansal işlemlerde, “T” harfi “Transaction Day” yani “işlem günü” anlamına gelir. Satış ya da fon iadesi gibi bir talep (redemption)…

Aktüerya Ne İş Yapar? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Aktüerya ve Geleceğin Meslek Dünyası Ankara’da yaşayan, teknolojiye meraklı bir genç olarak, sıkça düşündüğüm şeylerden biri de gelecekte hangi mesleklerin ön plana çıkacağı. Özellikle “Aktüerya ne iş yapar?” sorusu, finansal güvenlik ve risk analizinin önemli olduğu bir dünyada giderek daha fazla merak edilmeye başlandı. Aktüerya, temelde istatistiksel verilerle riskleri hesaplayarak sigorta, emeklilik fonları ve diğer finansal risklerin yönetilmesine yardımcı olur. Peki, bu meslek 5-10 yıl sonra ne kadar değişebilir? Teknolojinin gelişmesi, insanların yaşam tarzlarını, ilişkilerini ve işlerini nasıl dönüştürebilir? Geleceğe yönelik kaygılar ve umutlar arasında gidip gelirken, bu mesleğin iş dünyasında…

Bezelye ile Araka Arasındaki Fark: Ekonomik Bir Perspektiften Bakış Bir ekonomist olarak bazen karmaşık kararlar almaktan çok, en basit seçimlerin dahi ekonomi üzerindeki derin etkilerini düşünmek beni düşündürür. Kıt kaynakların olduğu bir dünyada, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Herhangi bir ürünü satın alırken veya bir tercihi yaparken, aslında o seçim, başka bir şeyden vazgeçmemize neden olur. Bu, sadece ekonomik bir kavram değil, aynı zamanda toplumsal refahı, bireysel kararları ve kamusal politikaları da derinden etkileyen bir olgudur. Peki, bezelye ile araka arasındaki fark nedir? Bu basit soru, aslında çok daha büyük bir ekonomik soruyu gündeme getiriyor: Kaynakların dağılımı, bireylerin tercihlerindeki…

Ton Balığı Cinsi Nedir? Küresel ve Yerel Açılardan Bir Bakış Hadi gelin, biraz ton balığından konuşalım! Hem bu konuda merak ettiklerimi paylaşayım hem de belki siz de hiç fark etmediğiniz bazı detayları öğrenirsiniz. Sonuçta, ton balığı denince aklınıza ne geliyor? Şık restoranlarda sushi tabağınızda mı, yoksa evde mutfakta açtığınız konserve kutusundan mı? İster olgun bir şef ister mutfak meraklısı bir beyaz yaka olun, ton balığı her zaman bir şekilde karşımıza çıkar. Peki, bu balığın farklı cinsleri hakkında neler biliyoruz? Küresel ve yerel açıdan nasıl farklılıklar gösteriyor? Hadi gelin, biraz inceleyelim. Ton Balığı Cinsi Nedir? Genel Bakış Ton balığı, bilimsel adıyla…